Waarom het handig is om geen verzonken kosten te hebben - tips voor de video creator om te blijven verrassen

Daniel Kahneman, fameuze gedragspsycholoog en schrijver van Ons Feilbare Denken (Think Fast, Think Slow) heeft een heel bijzondere eigenschap. Hij kan tientallen pagina’s aan wetenschappelijk verslagen zo de prullenbak in gooien en de volgende dag weer op een lege pagina beginnen. Hoe dit komt? Hij heeft geen verzonken kosten.

Verzonken kosten (Sunk Cost Fallacy)

Voorbeelden van projecten met hoge verzonken kosten zijn bijvoorbeeld bouwprojecten waarbij de kosten flink uit de klauwen lopen. De eenmaal gedane investeringen krijgt met niet terug, dus zit er maar één ding op, en dat is blijven betalen tot het project af is. De oorspronkelijke kosten van de Noord-Zuidlijn waren 1,4 mijard euro in 2002. Vanaf 2006 werden de eerste kostenoverschrijdingen al gemaakt en uiteindelijk zijn de totale kosten ingeschat op 3.7 miljard euro.

De ontwikkeling van de Concorde kostte in eerste instantie 150 miljoen pond. Uiteindelijk zijn de kosten mede door doorontwikkeling gestegen tot 2.8 miljard dollar voordat in 2003 de stekker uit het project werd gehaald. Dit nadat in 2000 de eerste ramp met de Concorde plaatsvond, en reizigers 11K voor een retourtje London - New York wel erg prijzig vonden.

Nog meer voorbeelden met verzonken kosten: bepaalde relaties die te lang in stand worden gehouden, filmproducties die al snel over hun budget heen gaan. En gelukkig voor de investeerders dat deze uiteindelijk wel de bioscoop hebben gehaald, zoals Titanic, en voor de filmgeschiedenis: Apocalypse Now.

Of een saaie film in de bioscoop uitkijken, omdat je een kaartje hebt gekocht. Omdat je de eerste helft hebt overleefd, kijk je de tweede helft tot het einde ook uit, anders vind je de eerste helft verspild. 

Het is niet erg om de bioscoopzaal uit te lopen als een film na 30 minuten nog steeds Boring AF is. Neem je de popcorn toch mee naar huis? Het is ook niet erg om een boek uit te lezen als de eerste pagina’s niet boeien. Of bij een Netflix serie af te haken midden in S1.

Het is ook niet erg om zweet en tranen in een video edit te leggen om erachter te komen dat het niet klopt, je ‘voelt’ het niet. Is het de muziek, te veel effecten en transitions of de volgorde van de beelden? Je kan je vinger niet op de zere plek leggen. Maar je gaat toch niet 4 dagen editen de prullenbak ingooien?

Jawel. Laat het los. Don’t be attached. Je moet bereid zijn om alles af te breken en helemaal opnieuw te beginnen. From scratch. Je zal verbaasd zijn wat er op deze begraafplaats kan groeien. Voor mij ontstaan dan de mooiste video’s, met een ziel en een verhaal achter het verhaal. En je schaaft weer verder aan je editing skills, en je oefent je geduld (dat is ook een spier).

Zoals Kevin Kelly (co-founder van Wired magazine en auteur van het fantastische boek Excellent Advice For Living) zegt over goede gewoontes.

The redo habit: After you’ve completed your first draft, redo it from memory to see if better ideas find their way to the page. “To make something good, just do it. To make something great, just redo it, redo it, redo it.”

Door opnieuw te beginnen kun je meesterschap bereiken. Wees niet bang, doe het maar, en doe het dan opnieuw, en opnieuw, en opnieuw.